TV Krant

Burn after reading (2008)


Burn-after-reading.jpg
Het leven van uiteenlopende mensen komt in ‘Burn after reading’ met elkaar in botsing door een gestolen cd-rom. De zaak loopt op de typisch absurde Coen-broers wijze uit de hand. Jij kan gratis naar deze zwarte komedie!

CIA-analist Osborne Cox (John Malkovich) wordt ontslagen. Woedend besluit hij zijn memoires te schrijven, waarin hij de beerput eens flink wil opentrekken over zijn vroegere werkgever. Helaas belandt de cd-rom met zijn aantekeningen op de sportschool van Linda Litzke (Frances McDormand). Zij wil dolgraag plastische chirurgie, en denkt met het schijfje het geld ervoor in handen te hebben. Samen met haar sullige collega Chad Feldheimer (Brad Pitt) probeert ze Cox af te persen. Ondertussen lijkt er iets moois op te bloeien tussen Linda en haar internet-date, rechercheur Harry Pfarrer (George Clooney), die echter ook al een relatie heeft met Osborne Cox’ echtgenote Katie (Tilda Swinton).

De broers Joel en Ethan Coen kwamen begin dit jaar met het meesterlijke ‘No country for old men’. Die thriller leverde een wagonlading prijzen op, waaronder vier Oscars (o.a. Beste Film en Beste Regisseur). Maar in plaats van even achterover te leunen en genieten van de eer en glorie waren de broers al druk bezig met ‘Burn after reading’, die amper acht maanden na ‘No country for old men’ uitkomt. We waren wel even bezorgd; De Coens zouden toch niet aan het Woody Allen-syndroom lijden? De regisseur die in zulk een moordend tempo films maakt dat de glans van pareltjes als ‘Match point’ al heel snel dof werd door snelle, maar beduidend mindere opvolgers als ‘Scoop’ en ‘Cassandra’s dream’.

De vraag is dus of ‘Burn after reading’ minstens in de schaduw kan staan van ‘No country for old men’. Het antwoord is gelukkig ja. Maar wel met een aantekening: mensen die de Coens pas hebben ontdekt met ‘No country...’ moeten niet verwachten dat ‘Burn...’ in dezelfde stijl is. Het thrillerelement heeft plaatsgemaakt voor zwarte komedie. Wat dat betreft ligt het meer in de lijn van ‘Fargo’ (1996). Mensen die de broertjes al wat langer volgen weten dat dat zeker een aanbeveling is!

De personages die ‘Burn after reading’ bevolken lijken op het eerste gezicht normaal, maar zoals altijd in de wondere Coen wereld, is er bij nader inzien toch altijd iets vreemds mee aan de hand. Harry Pfarrer met zijn seksmachine (zien is geloven), Linda Litzke met haar lichaamsobsessie, Chad Feldheimer met zijn kapsel... Het is een bont stel figuren, die echter nooit zo vreemd zijn dat we hun gedachten niet meer kunnen volgen. Wat helpt is het overduidelijke plezier dat de acteurs in hun rollen hebben (vooral Brad Pitt wentelt zich gelukzalig in zijn rol van eersteklas nerd) en de pareltjes van absurdistische dialogen die er regelmatig over hun lippen komen.

‘Absurdistisch’ is bij deze film sowieso het steekwoord. Het verhaal klinkt als een standaard thriller: een cd-rom met geheime CIA-informatie mag niet in de verkeerde handen vallen. Maar het bizarre is dat iedereen zich hierover zorgen maakt... behalve de CIA zelf. Die hebben de hele film door geen idee wat er nu eigenlijk aan de hand is, en kijken met verbaasde nieuwsgierigheid naar de heisa en uiteindelijk de doden die er vallen. “Report back to me when it makes sense” verzucht de CIA-chef (J.K. Simmons) aan zijn ondergeschikte.

Voor ons kijkers is de logica soms ook ver te zoeken. Maar het gaat meer om de totaalervaring die ‘Burn after reading’ ons geeft. De personages fascineren, en hun acties doen ons soms schrikken, en soms schateren. Joel en Ethan Coen zitten in een goede, creatieve fase, dus wat ons betreft mag hun volgende film zo snel mogelijk uitkomen!

Vandaag op TV