TV Krant

The book of Eli (2010)


bio.jpg
Wat gebeurt er na een grote ramp, die het einde van onze beschaafde wereld zal betekenen? ‘The book of Eli’ laat zien dat de wereld dan een gevaarlijke, verdorde en wetteloze plek is geworden. Gelukkig is daar Denzel Washington om de mensheid weer menselijk te maken, met hulp van een bekend boek.

Dertig jaar na een allesvernietigende oorlog is Amerika veranderd in een desolaat landschap, waaruit het laatste restje beschaving lijkt te zijn verdwenen. Levensgevaarlijke bendes trekken rond op zoek naar water, voedsel, of gewoon iemand om te vermoorden. De mysterieuze Eli (Denzel Washington) loopt hier ook rond, op weg naar het westen. In zijn plunjezak zit de laatste bijbel ter wereld, waarmee hij een nieuwe beschaving wil vestigen. Ongure types die Eli’s pad kruisen krijgen te maken met zijn scherpe zwaard. Als hij door een stadje trekt, krijgt de plaatselijke leider Carnegie (Gary Oldman), lucht van Eli’s kostbare bezit. Hij wil zich de bijbel met geweld toe-eigenen. Eli neemt de benen, samen met Carnegie’s stiefdochter Solara (Mila Kunis). Kunnen ze uit handen blijven van Carnegie’s tot de tanden bewapende mannen?

Hallelujah!
Hoe stop je de leegstroom van de kerk? En hoe krijg je jongeren geïnteresseerd in het geloof? Door een film als ‘The book of Eli’ te maken! “Op een dag hoorde ik deze stem, die van binnenuit leek te komen. Ik vond dit boek, en de stem vertelde mij het naar het westen te brengen”. Deze zalvende woorden worden door Eli uitgesproken, en het boek waar hij het over heeft is natuurlijk de bijbel. Hij weet de kracht van de woord, dat hele volksstammen erdoor beïnvloed kunnen raken. Eli wil een nieuwe gemeenschap oprichten, die leeft naar de bijbel. Hallelujah! Aangezien bovenstaande niet veel ongelovige mensen naar de bioscoop zal doen stromen, is ‘The book of Eli’ verpakt als een stevige postapocalyptische actiefilm; een kruising tussen ‘Mad Max’ en ‘The passion of the Christ’. Denzel Washington hakt, schiet en pijl-en-boogt zich een weg door de ongelovigen naar het beloofde land.

Geruststellend charisma
Postapocalyptisch is in! Dit mooie scrabblewoord staat voor een wereld na een grote nucleaire of natuurramp, waarbij de weinige overlevenden in een desolaat landschap moeten zien te eh, overleven. In maart gaan er twee postapocalyptische films in première. Naast ‘Book of Eli’ draait vanaf 18 maart ‘The road’, waarin Viggo Mortensen samen met zijn zoontje door eenzelfde triest, doods en dor landschap reist. Het grote verschil is de hoop. In ‘The road’ is die maar heel mondjesmaat aanwezig. ‘The book of Eli’ geeft ons veel meer optimisme, en dat komt vooral door de persoon Eli. Want op eventuele onzekerheden kunnen we hem nauwelijks betrappen. Denzel Washington heeft al een geruststellend charisma, waardoor je niet echt bang bent dat hem iets zal overkomen. En regelmatig schiet hij in de filmheldmodus, als Eli bijvoorbeeld in zijn eentje de strijd aangaat met een moorddadige groep motorrijders... en wint. Het is niet erg dat Eli verheven is boven ons, het gepeupel. Het is juist wel fijn om in die akelige dorre rotwereld waar het verhaal zich afspeelt, een man te zien die zo boven ons uitstijgt.

Gary: altijd goed
Zo iemand verdient een waardige tegenstander. En die krijgt Eli dan ook, in de vorm van Gary Oldman. Dat hij hier Carnegie heet is bijzaak: als Gary Oldman een bad guy speelt, weet je dat dit altijd een formidabele tegenstander zal zijn. Met zichtbaar plezier zet hij de slimme Carnegie neer. Ook hij kent de kracht van de bijbel, en wil het op exact dezelfde manier gebruiken als Eli... alleen in een dictatoriale manier. Het boek kan Carnegie wereldheerschappij geven, dus hij doet er alle aan om de bijbel in handen te krijgen. Als er dan opeens een vreemdeling ‘zijn’ stad binnenwandelt met een puntgaaf en, naar blijkt, laatste exemplaar, kan hij zijn geluk niet op. Met vleierij probeert hij eerst om Eli het boek te ontfutselen, maar als dat niet lukt grijpt hij naar hardhandiger middelen. Het is mooi om te zien hoe die twee mannen om elkaar heen draaien. Apart genoeg leef je als kijker regelmatig mee met Carnegie. Hij maakt het hele herkenbare spectrum van emoties mee: vreugde, woede, jaloezie, angst... Hij is hierdoor aardser dan de toch wat verheven Eli, die onverstoorbaar en stoïcijns zijn pad bewandelt.

Fijne rotwereld
‘The book of Eli’ mag zich dan in een desolate wereld afspelen, de regisserende broertjes Albert en Allen Hughes zorgen ervoor dat het wel fijn blijft om naar te kijken. Ze brengen de misère gelikt, haast gladjes in beeld, begeleid door goed gekozen muziek en geluidseffecten. De actiescènes zijn duidelijk in beeld gebracht (een verademing na het jachtige handheld-camerawerk waar de ‘Bourne’-films mee zijn begonnen) en de spanning is nooit ver weg: achter elk schijnbaar verlaten huis kan zich een kannibalistische bende schuilhouden, die je van je geld én je leven berooft. Het einde van de wereld lijkt ons geen pretje, maar het levert wel pakkende films op als ‘The book of Eli’.

Vandaag op TV