TV Krant

Oz: The great and powerful (2013)


OZGP_1sheet2_NOTXT_XL.jpg
De maar wat aanrommelende illusionist Oscar belandt in de sprookjeswereld van Oz. Hier wordt hij gezien als tovenaar, die Oz zal bevrijden van de boze heks. Kan Oscar het met zijn goocheltrucs winnen van echte magie?

Toen L. Frank Baum tussen 1900 en zijn dood in 1919 veertien boeken schreef over de wondere sprookjeswereld van Oz, had hij niet kunnen bevroeden dat zijn verhalen zich zo goed zouden lenen voor een verfilming. Bijna honderd (!) producties zijn er gemaakt rond de tovenaar, de heksen en Dorothy. De bekendste is wel ‘The wizard of Oz’ uit 1939, maar zelfs dit jaar komen er nóg twee films aan, getiteld ‘L. Frank Baum’s The wonderful wizard of Oz’ en ‘Dorothy of Oz’. Het basismateriaal blijkt dus een onuitputtelijke bron, al pakt ‘Oz, the great and powerful’ het anders aan. Deze film speelt zich af vóórdat Dorothy samen met een vogelverschrikker, een bange leeuw en een blikken man de tovenaar in Oz gaat zoeken. Het gaat er juist om hoe die tovenaar ooit in Oz is beland! De schrijver heeft het nooit over diens geschiedenis gehad, dus de filmmakers kunnen er vrijelijk op los fantaseren, met hier en daar het gebruik van bekende personages.

Luchtballon
In het Kansas van 1905 werkt illusionist Oscar Diggs (James Franco) bij een rondreizend circus. Zijn geflirt brengt hem in problemen, en Oscar weet ternauwernood in een luchtballon te ontsnappen aan de woedende echtgenoot van een van zijn scharrels. Oscars opluchting verdwijnt als hij in een windhoos terechtkomt, die hem zo de wondere, kleurrijke wereld van Oz in slingert. De inwoners denken dat hij de tovenaar is die hen van een boze heks zal bevrijden. Er wordt Oscar onmetelijke rijkdom in het vooruitzicht gesteld, dus zegt hij ja. Met de pratende aap Finley en het porseleinen meisje China girl als metgezellen, gaat Oscar de strijd aan. Maar welke van de drie heksen is de boze versie: Evanora (Rachel Weisz), Theodora (Mila Kunis) of Glinda (Michelle Williams)?

Nostalgisch
Het amusante openingsstuk wordt consequent in zwart-wit gefilmd, en heeft een vierkant beeld, in plaats van rechthoekig. Alles om dat oude, nostalgische sfeertje te benadrukken. Als Oscar door een wervelstorm eenmaal in Oz belandt, wordt er flink uitgepakt. Het beeld wordt groter gemaakt, en we zien een ware explosie van kleuren: bloemen, insecten, beesten, bomen, huizen, outfits en natuurlijk de flink opgepoetste yellow brick road… alles knalt en schittert. Het lijkt haast of die kleuren later zijn ingevuld, zo overdadig zijn ze soms. Maar hierdoor is het wel een leuke knipoog naar ‘The wizard of Oz’ uit 1939, die ook zo kleurrijk was.

Duizelingwekkend
Er wordt lekker losgegaan met het 3D-effect. De laatste paar films die dit diepte-effect gebruikten (bijvoorbeeld ‘Life of pi’) brachten het subtiel: de gimmick stond keurig in dienst van het verhaal dat werd verteld. ‘Oz the great and powerful’ daarentegen, gaat als een kind in de snoepwinkel met 3D aan de haal, en haalt alle grapjes uit die er uit te halen zijn. Dus worden er pijlen afgeschoten op het publiek, schieten er in het zwart-wit gedeelte vlammen langs de zwarte zijbalken de zaal in, en is de entree van Oscar in Oz enorm spectaculair in beeld gebracht. Hij belandt met zijn luchtballon in een kolkende rivier, en stort vanaf een waterval honderden meters de diepte in… En de camera springt er in duizelingwekkende vlucht achteraan. Een prachtig effect.

Wonderen
En dan zijn we in Oz! En dan? Tja, dan hapert de film een beetje. Vergis je niet, er is nog heel veel goeds aan ‘Oz the great and powerful’. Het pratende aapje Finley en het porseleinen meisje China girl zijn wonderen der special effects, zo mooi en echt zien ze eruit. En Sam Raimi regisseert. Een slimme keuze, want hij heeft ervaring met zowel blockbusters (de ‘Spiderman’-trilogie) als uitbundige horror-met-een-knipoog (de ‘Evil dead’-trilogie). In ‘Oz the great and powerful’ combineert Raimi beide werelden. Zelfverzekerd brengt hij de grootsheid van de locaties in beeld, maar verloochent zijn enge wortels niet door bepaalde scènes (o.a. met kwaadaardige vliegende bavianen, en getransformeerde heksen) bewust wat intenser te maken dan je bij een grote commerciële film verwacht.

Akelig lief
En toch… ontbreekt er iets aan. Een soort lijm dat al die pluspunten met elkaar verbindt. Nu kijk je steeds afzonderlijk naar iets moois, zonder het als een vloeiend geheel te zien. Dit ligt aan het verhaal, dat toch wat te mager is om te beklijven. Er zitten nauwelijks diepere lagen in het plot, en als die er dan inzitten (Oscars transformatie van egoïst naar onzelfzuchtig) ligt het er te dik bovenop. En de personages gedragen zich niet natuurlijk. De goede heks is bijvoorbeeld akelig lief… Dat irriteert, want niemand is alleen maar goed of slecht. Het mag zich dan wel in een sprookjeswereld afspelen, maar ook daar heb je als kijker een bepaalde vorm van realiteit nodig. Als dat houvast weg is, is het puur plaatjes kijken. Prachtige plaatjes, dat dan weer wel.

Vandaag op TV