TV Krant

Inside man (2006)


indsideman.jpg
Loopt een bankoverval totaal uit de hand, of hebben de overvallers juist de touwtjes in handen? In het spannende 'Inside man' is niets wat het lijkt.

Zomaar een doordeweekse dag in het drukke zakencentrum van New York. Bij een statige bank is het een drukte van belang, dus het groepje schilders wat binnen komt stappen valt eerst niet op in de menigte. Pas als ze pistolen tevoorschijn halen en 'Dit is een overval!' brullen hebben ze de onverdeelde aandacht. Het zijn duidelijk professionals; binnen een mum van tijd hebben ze de bank bezet, de vrouwen van de mannen gescheiden en iedereen in dezelfde overall gehesen waar ze zelf ook in rondlopen, zodat het voor een buitenstaander niet te zien is wie bij de 'good guys' of 'bad guys' hooort.

Een moeilijke zaak, maar rechercheur Keith Frazier (Denzel Washington) houdt wel van een uitdaging. Als het aanspreekpunt voor de overvallers heeft hij al snel contact met hun leider, Dalton Russell (Clive Owen). Vleiend, slijmend en tierend probeert Frazier door Russells pantser heen en te breken en de gijzelaars vrij te krijgen, maar Russell geeft geen sjoege. En Frazier krijgt het nog lastiger als opeens de bitchy, vastberaden Madeliene White (Jodie Foster) zich bij hem meldt. Haar 'werk' bestaat uit het terughalen van gevoelige informatie voor haar opdrachtgevers. In dit geval van de bankdirecteur (gespeeld door Christopher Plummer). Er ligt iets in de bankkluis wat hij absoluut niet in de openbaarheid wil krijgen, en Madeliene moet dat nu terughalen. Wat volgt is een kat-en-muis spel tussen de rechercheur, de overvaller en de dame...

Spike Lee is een goede regisseur, dat heeft hij met films als 'Do the right thing' en 'Malcolm X' wel bewezen. Hij is ook politiek actief, en zet zich al jarenlang in voor een betere positie van de zwarte medemens in Hollywood. Absoluut niks mis mee. Het probleem is alleen de manier waaróp Spike het doet. Met een opgestoken vingertje vertelt hij drammerig over het onrecht dat hem en zijn 'brothers' wordt aangedaan. En zijn constante klagen wekt irritatie op. Lee wist de (blanke) regisseur Norman Jewison zover te krijgen dat hij ervan afzag om 'Malcolm X' te regisseren (Jewison was de eerste keuze). "Want", zei Spike, "Alleen een zwarte regisseur is hier gekwalificeerd voor". Om dezelfde reden was Lee zwaar teleurgesteld dat hij niet de boksbio 'Ali' mocht regisseren. Uiteraard was hij niet tevreden met het eindresultaat van Michael Mann. "Witte regisseurs weten niet hoe ze 'onze' wereld neer moeten zetten." Zijn constante verongelijkte gezeur en botte opmerkingen wekken zelfs wrevel op bij zwarte filmmakers. Zo was Samuel L. Jackson kwaad op Spike's kritiek dat Quentin Tarantino niet het recht had om het woord 'nigger' te gebruiken in 'Jackie Brown'. "Spike heeft zichzelf uitgeroepen tot spreker van de zwarten, maar mijn stem heeft hij niet. Hij vindt dat zwarten het alleenrecht hebben op het gebruik van 'nigger'. Wat een onzin. 'Jackie Brown' is een goede film, en het is al een hele tijd geleden dat Lee een goede film heeft gemaakt."

Spike Lee moet dus oppassen dat zijn uitspraken niet zijn films gaan overschaduwen. Films moet je op artistieke merites beoordelen, niet op politieke. Door zijn felle uitspraken zou je haast geen zin meer hebben in een 'Spike Lee joint' (zoals de regisseur zijn films aankondigt), bang dat een luchtig avondje uit verandert in een zwaar politiek pamflet.

Want dat laatste is 'Inside man' zeker niet. Lee laat gelukkig zien dat hij naast een enorme drammer, bovenal een begenadigd regisseur is. In de eerste scènes zet hij, begeleid door een erg lekker openingsnummer, zijn favoriete stad New York in al zijn drukte mooi neer. De statige beelden op de imposante gebouwen van Manhattan kijken bedaard neer op de mierenhoop onder hen, vol roepende mensen en toeterende taxi's. Bij een grote bank zien we een groep schilders naar binnenlopen. Maar zodra ze op ingenieuze wijze de beveiligingscamera's uitschakelen, een zonnebril opzetten en een sjaal voor hun gezicht binden, weet je dat je hier niet met de winterschilder te maken hebt.

Spike stapt, net als in '25th hour' van zijn zeepkistje als zwarte pleitbezorger af en levert met 'Inside man' een prima thriller af, compleet met een stel originele zijstapjes en een verrassend eind. En met weer een glansrol van Denzel Washington. In zijn vijfde samenwerking met de regisseur (na 'Mo' Better blues, 'Malcolm X', 'He got game' en 'Bamboozled') speelt Denzel niet, maar ís hij zijn personage. In dit geval de übercoole rechercheur Keith Frazier, die met zijn rappe tong, torenhoge ego en enorme charisma wel eventjes de bankovervallers met hun handen omhoog de bank uit zal kletsen. Het loopt anders... 'Inside man' beperkt het politieke en raciale aspect tot een minimum (wel met een paar plaagstootjes over verdachte Arabieren en de vrouw als lustobject) en weet de spanning op te voeren tot het maximum.

Vandaag op TV