TV Krant

Charlie and the chocolate factory (2005)


charlie.jpg
Vanuit het hiernamaals knikt een reusachtige man met een dekentje om zijn benen, een kalend hoofd en een vriendelijk gezicht goedkeurend zijn hoofd. Zijn handen klappen luid, terwijl hij vanaf zijn wolk naar een bioscoopscherm staart. Zó had hij het al die tijd bedoeld.

*****
Tekst: Edgar Kruize

Natuurlijk is het gevaarlijk om namens lang overleden mensen te spreken en hun gedachtengoed naar eigen inzicht uit te dragen. Wie ‘Sjakie en de chocoladefabriek’ heeft gezien, kan niets anders dan beamen dat deze door Tim Burton geregisseerde film exact het beeld moet zijn zoals de in 1990 overleden Roald Dahl dat in 1964 voor ogen had toen hij zijn gelijknamige kinderboek schreef. Dat is wel eens anders geweest. Vanwege de heftige aanpassingen van scriptschrijver David Seltzer, was Dahl namelijk behoorlijk ontstemd over de eerdere verfilming die in 1971 uitkwam. Tot grote woede van Dahl had men zelfs ‘zijn’ titel veranderd naar ‘Willy Wonka en de chocoladefabriek’. Ondanks het feit dat deze film een enorm succes was, gaf de brombeer Dahl geen geen toestemming meer om het vervolg (‘Sjakie en de grote glazen lift’) te verfilmen.

Achteraf gezien is de naamsverandering wel logisch, want de onbetwiste hoofdpersoon in het verhaal is Willy Wonka. Waar in 1971 Gene Wilder van deze maffe chocolatier een filmicoon maakte, neemt Johnny Depp nu het estafettestokje over. Net als Wilder voor hem, steelt Depp de show en draagt hij de film. Met knikkende knieën overigens, daar Depps kinderen een enorme fan schijnen te zijn van de ‘originele’ Willy Wonka en hij vooral hen niet wou teleurstellen. Zijn inspiratie haalde Depp naar eigen zeggen door zo ver mogelijk van Wilders Wonka weg te blijven en zijn Wonka te modelleren naar Marilyn Manson (die overigens de rol graag zelf wou hebben) en Howard Hughes. Wij zien eigenlijk vooral Michael Jackson terug in Depps interpretatie van de wereldvreemde snoepfabrikant. Hoewel de makers van ‘Sjakie en de chocoladefabriek’ hem altijd op een voetstuk hebben geplaatst, is Gene Wilder op zijn beurt niet heel aardig geweest voor Tim Burton en de zijnen. “Ik zie zo die filmbazen al rond een tafel zitten. ‘Hoe kunnen we meer geld verdienen? Weet je wat, we maken een Willy Wonka remake!’ Ik zie er het nut niet van in dat men die moeite neemt. Vroeger was het geld verdienen met een film net zo belangrijk als dat het eindresultaat een goede film werd. Tegenwoordig moet het vooral veel geld opbrengen en is het meegenomen als het ook nog een mooie film wordt.” Na het zien van de film was Wilder wel zo netjes toe te geven dat hij het een hele mooie film geworden vindt. “Nu ik hem zo gezien heb, zou ik ook Depp casten als ik een Willy Wonka-acteur zocht”, aldus de inmiddels 71-jarige Wilder.

Wereldwijde massahysterie
Het verhaal van ‘Sjakie en de chocoladefabriek’ mag bekend zijn. De geheimzinnige chocoladefabrikant Willy Wonka (Depp) heeft al in geen jaren geen teken van leven meer gegeven. Toch draait zijn fabriek op volle toeren en komt de heerlijkste chocolade en ander snoepgoed de poorten van zijn bedrijf uit. Op een dag kondigt Wonka aan dat vijf kinderen de fabriek mogen bezoeken. Met dat doel heeft hij vijf gouden entreebewijzen in zijn chocoladerepen verstopt, hetgeen een wereldwijde massahysterie ontketent. Wonka’s grootste fan is de straatarme Sjakie, die op een steenworp afstand van Wonka’s fabriek met zijn familie in een krot woont. Met hun beperkte budget, kan de familie slechts één chocoladereep per jaar kopen. Terwijl het ene verwende kind na het andere er met een gouden kaaartje vandoor gaat, probeert Sjakie (Freddie Highmore) alles wat binnen zijn macht ligt om ook een entreebewijs te pakken te krijgen.

Adembenemende wereld
In Wonka’s fabriek heeft regissseur Tim Burton een prachtige surrealistische wereld geschapen. Een wereld waarvan in eerdere Burton-films al eens een glimp te zien was, maar die nu in vol ornaat op het bioscoopdoek wordt getoverd. Het resultaat is adembenemend. Van de grote chocoladehal met zijn eetbare bomen en grasweides tot en met de door zijn kleine hulpjes, de Oempa–Loempa’s, geroeide zuurstokroze gondel in de vorm van een zeepaardje en van de bizarre uitvindkamer tot aan de Wonka-televisiestudio. Wonka’s fabriek is precies zo fantastisch als in het boek van Roald Dahl is beschreven. Burton en scenarist John August zijn dan ook op een enkele scène na heel dicht bij het bronmateriaal gebleven. Zelfs de liedjes in de film zijn woordelijk uit Dahl’s boek overgenomen. Het maakt de film er alleen maar authentieker op.

Perfectie
De enige nieuwe verhaallijn die in de film wordt geïntroduceerd, is die van Wonka’s jeugd en zijn relatie met zijn dominante vader, de tandarts Wilbur Wonka (Christopher Lee). En dat is tevens het enige minimale puntje van kritiek op deze verder prachtige familiefilm. Binnen de context van het originele verhaal werkt dit subplot prima, maar Burton stelt het einde van zijn film nog tot enkele minuten na het ‘boek einde’ uit om ook deze verhaallijn af te ronden. Het voelt na 110 voorbijgevlogen minuten een beetje gekunstelt aan. Tegelijk is het voor een ieder die een moeizame relatie met zijn vader heeft (gehad) een zeer emotionele en herkenbare scène. Dus wie zijn wij om daar over te gaan muggeziften? ‘Sjakie en de chocoladefabriek’ is een film voor jong en oud, die de perfectie benaderd. En dus kunnen de man met de zwarte puntoren, het ruziënde huurmoordenaarsechtpaar en de buitenaardse wezens met een griepje wel inpakken. ‘Sjakie en de chodoladefabriek’ is de onbetwiste winnaar van de titel ‘beste zomerfilm van 2005’.

Vandaag op TV