TV Krant

The departed (2006)


jn.jpg
De filmische zwaargewichten Martin Scorsese en Jack Nicholson bundelen hun krachten in 'The departed'. Het resultaat is een epische misdaadfilm, maar wel eentje die we -letterlijk- al eens eerder hebben gezien.

Vers afgestudeerd aan de politieacademie krijgt Billy Costigan (Leonardo DiCaprio) een levensgevaarlijke klus. Hij moet infiltreren in de maffiabende van Frank Costello (Jack Nicholson), en zo informatie verzamelen om hem achter slot en grendel te krijgen. Alleen Costigans baas Queenan (Martin Sheen) en diens arrogante assistent Dignam (Mark Wahlberg) weten zijn ware identiteit.
Ook Colin Sullivan (Matt Damon) mag zich sinds kort politieagent noemen, en hij maakt snel promotie binnen het korps. Wat echter niemand weet is dat Sullivan een mol is voor Costello, die zo de politie steeds een stapje voor blijft.
Verstrikt in een leven die niet het hunne is én de constante angst om ontdekt te worden, zorgen ervoor dat zowel Costigan als Sullivan langzaam aan hun taak onderdoor lijken te gaan. De zaken worden er niet beter op als de politie én de maffia erachter komen dat er een infiltrant in hun midden is. Wie wordt er als eerste ontdekt?

'The departed' is een erg goede film... maar het origineel is beter. Het is namelijk gebaseerd op het Hongkongse 'Infernal affairs' uit 2002. De verhaalstructuur is identiek, evenals bepaalde sleutelscènes (voor degenen die 'Infernal affairs' ook hebben gezien: de verband-, dak-, bioscoop- en liftscène zitten er haast shot-voor-shot in). En nee, ik ben geen verzuurde filmrecensent die Aziatische arthousefilmpjes prefereert boven Amerikaanse blockbusters. Maar 'Infernal affairs' is juist een fantastische misdaadfilm ondanks de onbekende taal, locaties en cultuur. In anderhalf uur wordt het verhaal vlot, maar nooit gehaast verteld. Ter vergelijking: 'The departed' heeft ruim 150 minuten de tijd nodig om zijn verhaal te ontvouwen. En dat is te lang, zeker als je weet dat het ook korter kan.

Toch krijgt 'The departed' vier sterren. 'Infernal affairs'-regisseur Andrew Lau zei laatst in een interview: "The version I made is better, but the Hollywood version is pretty good too." En zo is het maar net. Regisseur Martin Scorsese is terug in het genre dat hij tot in zijn vingertoppen beheerst; de misdaad. En 'The departed' kan zo in het rijtje Scorseseklassiekers als 'Mean streets' en Goodfellas staan. Want het verhaal, hoewel niet origineel, blijft een goed verhaal. En Scorsese weet, net als Quentin Tarantino, perfect de juiste muziek bij de juiste scène te vinden. Hoogtepunt is een bloedstollende versie van Pink Floyds 'Comfortably numb' terwijl we de hoofdpersonages zien wankelen op de dunne lijn tussen plicht en persoonlijkheid.

Leonardo DiCaprio doet het heel behoorlijk, en laat overtuigend zien dat hij meer is dan het bakvissenvoer uit 'Titanic'. Maar hij heeft het voordeel dat zijn positie als politiemol bij de maffia vanaf het begin al de sympathie van de kijker heeft. Matt Damon heeft het wat dat betreft moeilijker. Hij ontbeert de knappe looks van zijn tegenspeler en begint als slechterik. Daarom zet Damon een knappere acteerprestatie neer, omdat zijn Colin van arrogante playboy langzaam afbrokkelt tot zielig hoopje mens. Ondanks alle slechte dingen die Colin doet weet hij toch medelijden op te wekken, en hoop je haast dat hij slaagt in zijn snode plannen.

En Jack Nicholson? Sommige acteurs verdwijnen in een rol, maar Jack blijft altijd Jack, met zijn duivelse grijns, slepende stem en merkwaardige wenkbrauwen. Dit filmicoon gaat gewoon lekker zijn eigen gang, en maakt er een uitzinnige onemanshow van. Je ziet Nicholson improviseren, tot op het punt dat zijn tegenspelers ietwat benauwd kijken: 'wat gaat 'ie nou weer doen?' Voor het overgrote deel pakt Jacks vrije aanpak erg goed uit: Zijn Frank Costello is een charismatische psychopaat, die eerst met je meelacht en vervolgens nog nagrinnikend een mes in je rug steekt. Costello heeft al zoveel moorden gepleegd dat 'de daad' hem zelf niets meer doet, en hij zich hoogstens nog kan verbazen over de randverschijnselen van moord. "Wat viel ze grappig" zegt Costello nadat hij een vrouw door het hoofd heeft geschoten.
Maar soms zou je willen dat Scorsese de regieteugels wat strakker had aangetrokken. Want op bepaalde momenten gaat Nicholson te ver. Als hij met bebloede handen en rubberen penissen rond gaat lopen verandert zijn personage van een gevaarlijke killer in een overdreven clown, en dat kan nooit de bedoeling zijn.

Nogmaals: 'Infernal affairs' is beter. Maar we moeten wel realistisch blijven. Er zullen hele volksstammen meer naar de Amerikaanse remake gaan. En dan mag je als geestelijk vader alleen maar heel erg blij zijn dat jouw kindje niet wordt verkwanseld in een goedkope actiefilm, maar door topmensen uit het vak liefdevol en met respect behandeld wordt. Wat 'The departed' mist aan originaliteit, vlotheid en egoloosheid, wordt ruimschoots gecompenseerd door de passie en het enorme vakmanschap waarmee het is gemaakt... waardoor het toch een hele, hele goede misdaadfilm is geworden.

Vandaag op TV