TV Krant

Malavita (2013)


mala_01.jpg
In 'Malavita' wisselen komische cultuurverschillen en keiharde criminele afrekeningen elkaar af, wanneer een Amerikaans maffiagezin moet onderduiken in Frankrijk.

Giovanni Manzoni (Robert de Niro) gaat al vijf jaar als Fred Blake door het leven. Samen met zijn vrouw Maggie (Michelle Pfeiffer), dochter Belle (Dianna Agron) en zoon Warren (John D'Leo) is Giovanni destijds halsoverkop de Verenigde Staten ontvlucht, omdat hij de overige leden van zijn maffiaclan heeft verraden. Via het getuigenbeschermingsprogramma is het gezin in Frankrijk beland, waar agent Robert Stansfield (Tommy Lee Jones) ervoor moet zorgen dat de Manzoni's geen problemen veroorzaken. Dit is geen luizenbaantje, want het gezin heeft al diverse keren moeten verhuizen wegens overlast. In een klein dorpje in Normandië maken ze een nieuwe start. Maar al snel vestigen Giovanni en zijn gezin weer de aandacht op zich, aandacht die ook hun oude vijanden in Amerika bereikt?

Hamburgers versus stinkkaas
'Malavita' (wat Italiaans is voor 'Onderwereld') is gebaseerd op het gelijknamige boek van Tonino Benacquista. Op de Engelse editie staat als teaser: 'What would happen if The Sopranos were transplanted to southern France?' Dat somt het verhaal prima op. Een Italiaans-Amerikaans misdaadgezin wordt ondergebracht in een gehucht in Frankrijk, waar ze moeten proberen niet op te vallen. Zowel in het boek als de film komt de humor uit twee tegenstellingen. Ten eerste de cultuurverschillen tussen Amerikanen en Fransen. De yankees worden door de rest van het dorp gezien als hamburgervretende, ordinaire schreeuwlelijkerds, en de Fransen door de nieuwkomers als stinkkaas-vretende, egocentrische snobisten. Er wordt grappig gespeeld met deze clichés: voor de buurtbarbecue raadt de Amerikaanse zoon zijn moeder dwingend aan om toch vooral hamburgers te bakken, ?omdat die Fransen dat nu eenmaal van ons verwachten?.

Het bloed kruipt?
De tweede tegenstelling is hoe een gezin waar criminaliteit en misdaad diep in de genen geworteld zit, zich opeens moet gedragen als een 'normaal' gezin. Van nature hebben de Manzoni's hardhandige manieren om met onbeschoft winkelpersoneel en arrogante loodgieters om te gaan, maar omdat ze nu eenmaal zo min mogelijk op mogen vallen, is het een kwestie van slikken, slikken, en nog eens slikken. Tenminste, zo zou het moeten zijn. De Manzoni's komen ongeveer tot een halve slik en vervallen vervolgens in hun oude gewoontes om mensen te 'corrigeren'. Maggie blaast de lokale supermarkt op, nadat de eigenaar met klanten schamper over die domme Amerikanen aan het praten was. En Giovanni laat de loodgieter met een honkbalknuppel merken dat het geen goed idee is om pas om 15.00 uur aan te komen kakken, terwijl je om 12.00 uur had afgesproken. Hun kinderen laten ook niet met zich spotten. Zoon Warren heeft al snel een financieel lucratief ruilhandeltje op school opgezet, en dochter Belle maakt met een tennisracket duidelijk niet van de seksuele avances gediend te zijn van een stel hitsige jongens.

Wat voor genre is dit?
De film neemt een surrealistische draai als Giovanni als eregast wordt uitgenodigd bij een filmclub en ze de misdaadklassieker 'Goodfellas' vertonen? Een film waar Robert de Niro zelf in meespeelt. Deze scène lijkt overdreven, maar hij stond toch ook echt zo in het boek. Grappig, en het geeft aan dat 'Malavita' ook bedoeld is om te lachen. Want bij deze film is regelmatig de vraag: naar wat voor genre kijken we eigenlijk? Aan de ene kant is het een film met lachwekkende contrasten: het gezag en respect dat Giovanni Manzoni thuis in Amerika gewend was, is in Frankrijk ver te zoeken. Verder zijn de misdaadtyperingen te vet aangezet om serieus genomen te worden, en leveren de genoemde culturele en criminele tegenstellingen ook een lach op.

Te hard voor humor
Aan de andere kant heb je de criminele afrekeningen. Die zijn dan weer te snoeihard om komisch te zijn. Als de vijanden van de Manzoni's hen uiteindelijk hebben gelokaliseerd, komt er een waar doodseskader het lieflijke Franse gehucht binnen denderen. En die kijken niet op een onschuldig slachtoffer meer of minder. Die brute moord- en martelpartijen zijn vervelend, je voelt je haast schuldig dat je een moment daarvoor nog hebt zitten lachen. We juichen het toe als een film niet in een hokje te stoppen is, maar voor de zoveelste keer blijken misdaad en humor moeilijk te mixen. Quentin Tarantino is één van de weinige regisseurs die deze genres wél mooi in elkaar kan laten overvloeien.

Vandaag op TV